Termyn- en opsie-kontrakte
|
Graanhantering
|
|
|
Die gebruik van vooruit-kontrakte of futures,
(hierna verwys as termynkontrakte), en opsies maak vooruitprysing beide deursigtig
en en verbind beide partye kontraktueel tot die transaksie. Die risiko van nie-lewering
word sodoende verwyder van die historiese verskaffer(s) en oorgedra na 'n gereguleerde,
gesaghebbende markplek.
Termynkontrakte
Safex, of die "South African Futures Exchange", is 'n markomgewing
waar kopers en verkopers ontmoet of verteenwoordig word, met die doel om termynkontrakte
te koop of te verkoop. 'n Termynkontrak is 'n gestandaardiseerde kontrak
wat op 'n beurs verhandel word. Die termynkontrak is gestandaardiseerd in terme
van die hoeveelheid en die kwaliteit van 'n spesifieke kommoditeit wat op 'n
spesifieke plek en op 'n spesifieke maand in die toekoms afgelewer sal word.
Daar word op elektroniese verhandelingskerms vryelik onderhandel tussen kopers en
verkopers oor die prys van die termynkontrak. Behalwe vir die prys is alle ander
aspekte van die termynkontrak gestandaardiseerd en nie onderhandelbaar nie.
Termynkontrak-spesifikasies
Om die termynbeurs te beskerm word daar van elke koper en verkoper verlang om 'n
aanvangsmarge te betaal. Die marge is R100 per ton. Daar word selfs rente op die
marge verdien. Elke persoon met 'n oop-posisie op die termynbeurs, se posisie word
daarom elke dag aan die hand van die sluitingsprys van die mark verreken , "mark-to-market".
Met die markverrekeningsproses word daar 'n bedrag gelykstaande aan die hoeveelheid
waarmee die klant se posisie op die spesifieke dag beweeg het, bereken.
Opsies
'n Opsie is 'n instrument waar 'n verhandelingsreg van een persoon na
'n ander oorgedra word. Daar bestaan twee soorte opsies: 'n roep-opsie (call) ) en 'n plaas-opsie(put)
– v) – verkoop- of leweropsie. Net soos 'n termynkontrak kan 'n opsie gekoop
en verkoop word.
Roep-opsie (call)
'n Roep-opsie gee die koper die reg om die onderliggende bate te koop teen 'n
sekere vooraf-ooreengekome prys op 'n sekere toekomstige datum. Vir die reg
om die onderliggende bate te koop moet 'n opsie-premie betaal word. Op Safex
is die onderliggende bate van die opsie die ooreenstemmende termynkontrak en nie
die kommoditeit soos byvoorbeeld die mielies self nie. Die waarde van 'n roep-opsie
sal toeneem as die prys van die onderliggende termynkontrak styg. Vir 'n persoon
wat wil spekuleer en dink dat die termynkontrakpryse gaan styg, is dit ideaal om
'n roep-opsie te koop. As die pryse styg, neem die waarde van die opsie toe
en as die pryse daal, is die opsie-premie die maksimum wat mens kan verloor.
Plaas-/leweropsieopsie (put)
'n Plaas-/lewer-opsie gee die koper die reg om die onderliggende bate te verkoop
teen 'n sekere vooraf ooreengekome prys op 'n toekomstige datum. Die waarde
van die plaas-/lewer-opsie sal toeneem as die prys van die onderliggende termynkontrak
daal en as die prys van die termynkontrak styg, is die opsie-premie die maksimum
verlies wat gely kan word.